Người Việt-Anh Quốc

(cho những người đã một lần mất nước)

Ngày 15 tháng 5 năm 1975, Sài Gòn mở cuộc diễn binh mừng chiến thắng đầu tiên. Trên khán đài danh dự có một người đàn ông sanh ở Chợ Lớn, du học Paris, đang giữ chức Bộ trưởng Tư pháp của Chính phủ Cách mạng Lâm thời. Ông tên Trương Như Tảng, một trong những người dựng nên Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam.

Ông nhìn xuống đường. Đoàn quân đi qua, đơn vị nào cũng mang cờ hiệu miền Bắc. Ông quay sang hỏi người đứng cạnh, Đại tướng Văn Tiến Dũng, các sư đoàn 1, 5, 7, 9 lừng danh của Mặt Trận đâu cả rồi. Ông Dũng đáp, giọng lạnh tanh: quân đội nay đã "thống nhất".

Ông Tảng hiểu ra ngay trên khán đài hôm ấy. Nhiều năm sau ông viết rằng giây phút chiến thắng cũng là giây phút họ bắt đầu khai tử Mặt Trận. Bạn bè ông thì than: người ta chôn Mặt Trận mà không thèm làm đám.

Tháng 8 năm 1978, vị Bộ trưởng Tư pháp ấy dắt vợ con xuống ghe vượt biển. Tàu Liên Hiệp Quốc vớt họ gần một giàn khoan dầu ngoài khơi Nam Dương, rồi đưa vào trại tị nạn trên đảo Galang, như bao thuyền nhân khác.

Người dựng Mặt Trận, rốt cuộc, cũng phải chạy trốn Mặt Trận.

MỘT TẤM BẢNG HIỆU ĐẸP

Thưa quý vị, những kẻ giết người lớn nhất trong lịch sử nhân loại hiếm khi ra mắt bằng tên thật. Từ thời Lenin, người cộng sản đã có hẳn một phép gọi là mặt trận thống nhất: gom mọi người bất mãn, mọi phe phái, mọi tôn giáo về dưới một tấm bảng hiệu thật đẹp, còn bàn tay giật dây thì giấu sau tấm màn.

Tấm bảng hiệu của Mặt Trận Giải Phóng Miền Năm năm 1960 ghi những chữ mà trí thức nào nghe cũng xiêu lòng: độc lập, dân chủ, hòa bình, trung lập. Tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tôn giáo. Người cày có ruộng. Nam nữ bình quyền. Ông Tảng tin. Bao nhiêu sinh viên, giáo sư, luật sư Sài Gòn tin. Họ cho Mặt Trận mượn tên tuổi, mượn luôn sự tử tế của mình. Tới lúc tấm bảng được gỡ xuống thì người cày mất ruộng, nhà văn vào tù, nhà chùa nhà thờ muốn hành lễ phải xin phép.

Hơn nửa thế kỷ sau, trên đất người, chúng ta lại thấy một tấm bảng hiệu đẹp như thế. Nó ghi: công bằng xã hội, quyền lựa chọn, bao dung, bảo vệ nền dân chủ. Người treo tấm bảng ấy là đảng Dân Chủ Hoa Kỳ.

Mới đây, trên Facebook có một tấm hình kể tên bốn kẻ giết người lớn nhất trong lịch sử nhân loại, rồi hỏi: "Trong khi đảng Dân chủ ủng hộ TẤT CẢ bọn chúng?" Bên dưới là bà Alexandria Ocasio-Cortez, bà Ilhan Omar, ông Zohran Mamdani, ông Bernie Sanders, bà Elizabeth Warren và ông Abdul Al-Sayed.

Người viết xin trả lời: có. Cả bốn kẻ ấy, chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, Hồi giáo quá khích và phá thai, đều đã có chỗ ngồi sau tấm bảng hiệu của đảng Dân Chủ. Chúng ngồi ở đó theo đúng cái cách mà người Việt mình đã thấy một lần: trong một mặt trận.

Mặt trận nào cũng cần thêm một món nữa: một cái tên để gọi đối thủ, cho dễ ra tay.

Ngày trước chúng gọi Việtnam Cộng Hoà là "Ngụy". Hôm nay nửa nước Mỹ bị gọi là "phát xít". Tháng 10 năm 2024, ứng viên tổng thống Kamala Harris nói trên đài CNN rằng bà tin ông Trump là phát xít. 11 tháng sau, Charlie Kirk bị bắn chết trước 3 ngàn người ở Utah. Trên vỏ đạn, kẻ sát nhân khắc: "Này thằng phát xít, chụp lấy!"

GƯƠNG MẶT TRÊN TẤM BẢNG HIỆU

Tấm bảng hiệu nào cũng cần một gương mặt. Năm 2008, gương mặt của đảng Dân Chủ được in lên một tấm bích chương: ông Barack Hussein Obama ngước nhìn về phía xa, mặt tô màu đỏ với màu xanh, bên dưới một chữ HOPE, hy vọng. Ai từng thấy bích chương tuyên truyền dán trên tường Hà Nội, hay Sài Gòn sau 1975, nhìn tấm hình ấy chắc thấy quen. Gần 70 triệu người Mỹ tin gương mặt ấy, như năm 1960 ông Tảng tin tấm bảng hiệu của Mặt Trận.

Năm 2013 Trương Tấn Sang, Chủ tịch nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, vào Tòa Bạch Ốc, tặng chủ nhà bản sao một lá thư của Hồ Chí Minh từng gởi Tổng thống Truman. Ngồi trong Phòng Bầu Dục, Obama nói với ký giả rằng họ Hồ "thật ra đã được cảm hứng từ bản Tuyên ngôn Độc lập và bản Hiến pháp Hoa Kỳ, và từ những lời của Thomas Jefferson".

Obama nói đúng có một nửa. Ở Ba Đình năm 1945, họ Hồ mở đầu bản tuyên ngôn của mình bằng chính lời Jefferson: tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Đó là tấm bảng hiệu. Phía sau tấm bảng là Cải cách Ruộng đất, là vụ Nhân Văn Giai Phẩm, là những hố chôn người ở Huế Tết Mậu Thân, là những trại "cải tạo" sau 1975.

68 năm sau, một tổng thống Mỹ đứng đọc lại tấm bảng hiệu ấy giùm cho người cộng sản.

Ở trong nước Mỹ, guồng máy dưới tay Obama cũng biết cách đối xử với phe bên kia. Chưa đầy 3 tuần trước ngày bầu cử năm 2016, FBI xin được trát của tòa án tình báo FISA để theo dõi ông Carter Page, người từng làm cố vấn cho ứng viên Trump. 3 năm sau, Tổng Thanh tra Bộ Tư pháp đếm ra 17 chỗ sai sót và bỏ sót nghiêm trọng trong mấy bộ hồ sơ xin trát ấy.

Năm ngoái, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard gọi những gì chánh quyền Obama làm với ông Trump là "một cuộc đảo chánh kéo dài nhiều năm và một âm mưu phản quốc". Phát ngôn viên của ông Obama gọi lời tố cáo ấy là "kỳ quặc". Người Việt mình, ai từng có công an khu vực ghé nhà "thăm hỏi", nghe chuyện ấy chẳng thấy có gì kỳ quặc.

BÚA LIỀM SAU CHỮ "CÔNG BẰNG"

Kẻ thứ nhất và kẻ thứ nhì là một người mặc hai cái áo. Theo chính Marx và Lenin, xã hội chủ nghĩa là chặng đầu, cộng sản chủ nghĩa là chặng chót của cùng một con đường. Cái chế độ ở quê nhà đến nay vẫn tự xưng là Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, và cái chính thể họ Hồ dựng lên năm 1945 cũng tự xưng là Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa. Chữ "xã hội", chữ "dân chủ" trên bảng hiệu chưa từng cứu được ai.

Có một video trên internet có hình 3 chữ trắng đè lên huy hiệu bông hồng của tổ chức Democratic Socialists of America (DSA). Redistribution. Retribution. Regression (Chia lại, trả thù, thụt lùi).

Người làm video ấy chắc chưa từng sống ở Việt Nam, vậy mà làm trúng y lịch sử của chúng ta. Miền Bắc năm 1953 chia ruộng, rồi đem địa chủ ra đấu tố giữa sân đình, rồi gom hết ruộng vào hợp tác xã. Miền Nam sau 1975 đổi tiền, đánh tư sản, rồi đưa sĩ quan, công chức đi "cải tạo": thông cáo dặn mang lương thực đủ 10 ngày, có người ở lại 10 mấy năm. Rồi cả nước ăn bo bo, cầm sổ xếp hàng mua gạo, cho tới năm 1986 chính đảng Cộng sản phải nhìn nhận mình đã sai.

Ở xứ này, chữ "chia lại" từng theo một ứng viên vô tới Tòa Bạch Ốc. Năm 2008, một anh thợ ống nước ở Ohio hỏi ứng viên Obama về thuế, ông đáp: "Tôi nghĩ khi mình đem của cải chia ra cho rộng thì ai cũng có lợi."

4 năm sau, đang tranh cử nhiệm kỳ hai, ông nói trước đám đông ở Virginia: "Nếu quý vị có một cơ sở làm ăn, thì quý vị đâu có dựng nên nó. Người khác làm cho nó thành."

Người Việt mình tới xứ này với hai bàn tay trắng, mở tiệm phở, tiệm nail, tiệm may, tiệm sửa xe, làm mười mấy tiếng một ngày để nuôi con ăn học. Nghe một ông tổng thống nói cái tiệm ấy đâu phải do mình dựng, nhiều người chắc nhớ cái ngày cán bộ phường tới kiểm kê nhà cửa, ghi vô sổ là tài sản của nhân dân.

Năm 2025, cử tri Nữu Ước bầu Zohran Mamdani, hội viên Đảng DSA (Democratic Socialist of America) làm thị trưởng thành phố lớn nhất nước Mỹ. Ông từng nói thẳng trên đài NBC: "Tôi không nghĩ là chúng ta nên có tỷ phú." Vào nhiệm sở chưa đầy sáu tháng, ông đã cho giữ nguyên giá thuê của chừng một triệu căn chung cư, và đang lo mở chợ do thành phố làm chủ. Người Sài Gòn cũ nghe chữ "chợ của thành phố" là nhớ ngay cái hợp tác xã mua bán đầu hẻm.

Cái đáng lo nằm ở chỗ khác: cả guồng máy đảng Dân Chủ đã xếp hàng sau lưng ông. 11 ngày trước ngày bầu, ông Hakeem Jeffries, lãnh tụ khối Dân Chủ ở Hạ Viện, đứng ra ủng hộ ông Mamdani. 4 ngày trước ngày bầu, chính Obama điện thoại cho Mamdani nửa tiếng đồng hồ, khen cuộc vận động của ông là đáng nể, và hứa sẽ làm người cho ông hỏi ý nếu ông đắc cử.

Tháng 2 năm 2023, khi Hạ Viện biểu quyết lên án "những kinh hoàng của chủ nghĩa xã hội", 109 dân biểu Dân Chủ còn bỏ phiếu thuận. Tháng 11 năm 2025, 17 ngày sau khi Mamdani đắc cử, con số ấy còn 86, và số phiếu chống lên 98. Người ôn hòa đứng trước bảng hiệu, người cực đoan cầm dây, và mỗi năm sợi dây lại kéo thêm một khúc.

NHỮNG ĐỨA TRẺ CHẾT CHƯA KỊP KHÓC

Kẻ giết người thứ tư không đội nón cối, không mang súng. Nó làm việc trong phòng mạch có giấy phép hành nghề, và nạn nhân của nó chết trước khi kịp cất tiếng khóc chào đời. Theo viện Guttmacher, một viện nghiên cứu đứng về phe ủng hộ phá thai, năm 2025 nước Mỹ có chừng 1 triệu 100 ngàn ca phá thai, hơn 3000 ca mỗi ngày. Cộng dồn từ năm 1973 tới nay, con số đã vượt 60 triệu. Như thể cả miền Nam của chúng ta biến mất ba lần.

Trên tấm bảng hiệu, kẻ này mang tên "quyền lựa chọn". Thời ông Bill Clinton, đảng Dân Chủ còn nói phá thai phải "an toàn, hợp pháp và hiếm hoi". Chữ "hiếm hoi" đã rơi mất từ lâu. Cương lĩnh năm 2024 của đảng hứa đưa Roe trở lại làm luật cho cả nước, và đòi bỏ điều khoản Hyde để tiền thuế liên bang được dùng trả cho phá thai. Người Việt mình theo đạo Phật thì giữ giới không sát sanh, theo đạo Chúa thì giữ điều răn chớ giết người. Nếu đảng ấy làm được điều nó hứa, đồng tiền thuế của chính chúng ta sẽ trả tiền cho những ca phá thai ấy.

Ngày 23 tháng 1 năm 2025, Hạ Viện biểu quyết dự luật buộc bác sĩ phải cứu chữa những em bé còn sống sót sau một ca phá thai. 204 dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu chống; họ nói luật cũ đã đủ. Một em bé đã nằm ngoài bụng mẹ, còn thở, còn cựa quậy, vậy mà 204 vị dân cử không chịu ghi thêm một lần vào luật rằng em phải được cứu.

Hơn 20 năm trước 204 vị dân cử ấy, đã có một người mở đường. Ở Thượng Viện tiểu bang Illinois năm 2002, nghị sĩ Barack Obama đứng lên chống một dự luật cùng mục đích, nói rằng rốt cuộc chuyện này "là chuyện phá thai, chớ không phải chuyện những đứa trẻ sanh ra còn sống".

Năm sau, Obama làm chủ tịch ủy ban xét dự luật. Người ta sửa dự luật, chép vào nguyên văn điều khoản của bản luật liên bang mà Thượng Viện Hoa Kỳ đã thông qua không một ai phản đối, để khỏi đụng tới chuyện phá thai. Obama vẫn bỏ phiếu chống, và dự luật chết ngay trong ủy ban của ông.

Rồi Obama mang cái nhìn ấy đi tranh cử tổng thống. Nói về hai cô con gái nhỏ của mình, Obama bảo ông sẽ dạy chúng về đạo đức, "nhưng nếu chúng lỡ lầm, tôi không muốn chúng bị phạt bằng một đứa con". Vào Tòa Bạch Ốc rồi, Obama thành vị tổng thống đầu tiên đang tại chức tới nói chuyện ở đại hội thường niên của Planned Parenthood, tổ chức làm nhiều ca phá thai nhứt nước Mỹ, và chấm dứt bài nói bằng câu: "Cám ơn Planned Parenthood. Xin Thượng Đế ban phước cho quý vị."

Năm 1994, tại buổi Điểm Tâm Cầu Nguyện Quốc Gia ở Hoa Thịnh Đốn, trước mặt vợ chồng Tổng thống Clinton, Mẹ Teresa nói: kẻ phá hoại hòa bình lớn nhất hôm nay là phá thai. 32 năm sau, đảng của ông Clinton đã đi một quãng rất xa kể từ buổi sáng hôm ấy.

TỪ TEHERAN TỚI KABUL

Kẻ thứ ba cần gọi cho đúng tên. Người Việt mình từng sống bên những người Chàm theo đạo Hồi ở Châu Đốc, làm ăn chung, buôn bán chung. Kẻ giết người là Hồi giáo quá khích, cái chủ thuyết muốn đem gươm và luật sharia thay cho lá phiếu, cái mà Tổng thống Trump, trong diễn văn nhậm chức năm 2017, đã hứa xóa khỏi mặt đất.

Một đoạn video đang chuyền tay kể từng việc nó làm: gả con nít, coi đàn bà như món đồ, quăng người đồng tính từ nóc nhà xuống, đánh bom tự sát, bách hại người theo đạo Chúa. Không việc nào là bịa. Quân Nhà nước Hồi giáo đã tự quay phim những cái nóc nhà ấy. Ngày 7 tháng 10 năm 2023, Hamas giết chừng một 1200 người ở miền Nam Israel chỉ trong một ngày.

Phần việc của đảng Dân Chủ là mở cửa, rồi che chở. Năm 1979, dưới thời một tổng thống Dân Chủ, Teheran rơi vào tay các giáo sĩ Hồi giáo. 37 năm sau, một tổng thống Dân Chủ khác cho chở tới chế độ giáo sĩ ấy 400 triệu Mỹ kim tiền mặt chất trên những tấm kệ gỗ, đúng ngày Teheran thả 4 người Mỹ bị giam. Bộ Ngoại giao của Obama ban đầu nói tin tiền dính với người là "hoàn toàn sai", rồi sau cũng phải nhìn nhận đã giữ số tiền lại làm con bài cho tới khi người được thả.

Obama cũng không chịu gọi kẻ thù cho đúng tên. Đầu năm 2014, ông ví nhóm Nhà nước Hồi giáo với một đội banh trừ bị, mặc áo đội Lakers thì cũng đâu có thành Kobe Bryant. Tháng 6 năm ấy, đội "trừ bị" ấy chiếm Mosul, thành phố lớn thứ nhì của Iraq. 2 năm sau, khi một kẻ thề trung thành với Nhà nước Hồi giáo vừa bắn chết 49 người trong một hộp đêm ở Orlando, ông Obama đứng trước ống kính nói rằng cụm chữ "Hồi giáo quá khích" chẳng có phép mầu gì, chỉ là "một luận điệu chánh trị".

Tới phiên Joe Biden, người từng làm phó cho ông Obama suốt 8 năm. Ngày 8 tháng 7 năm 2021, ông nói với báo chí rằng quân Taliban không thể nào sánh với quân đội Bắc Việt, và sẽ không có chuyện người ta phải được bốc khỏi tòa đại sứ Mỹ ở Afghanistan. 38 ngày sau, Kabul thất thủ, trực thăng Mỹ lại bốc người khỏi tòa đại sứ. 11 ngày sau nữa, một quả bom tự sát ở cổng phi trường Kabul giết 13 quân nhân Mỹ. Người Việt mình nhìn những bàn tay bám vào thân phi cơ ở Kabul mà thấy lại Tân Sơn Nhứt tháng Tư năm 1975.

NHỮNG NGƯỜI ĐƯỢC CHE CHỞ

Trong nhà, đảng ấy che chở những người nói đỡ cho thứ chủ thuyết kia, và không ai được che chở kỹ bằng ả Ilhan Omar. Ả sanh ở Somalia, sống 4 năm trong trại tị nạn Dadaab bên Kenya, năm 1995 tới Nữu Ước. Nhiều người trong chúng ta nghe chuyện ấy là thấy thương, vì chính mình cũng từng ngồi ở Galang, ở Pulau Bidong, ngày ngày ngóng tên trên tấm bảng danh sách đi định cư. Năm 2018, ả đắc cử dân biểu liên bang. Nước Mỹ mở cửa cho ả như đã mở cửa cho chúng ta, rồi còn trao cho ả một cái ghế trong Quốc Hội.

Ngồi vô cái ghế ấy được hơn 1 tháng, ả viết trên mạng rằng các chánh khách Mỹ bênh Israel là vì tiền, "toàn là vì mấy tờ Benjamin", tức tờ giấy 100 Mỹ kim in hình Benjamin Franklin. Chính ban lãnh đạo khối Dân Chủ ở Hạ Viện phải gọi đó là luận điệu bài Do Thái "hết sức xúc phạm", và ả xin lỗi.

Hơn 2 tuần sau, ả lại nói những người bênh Israel ở xứ này đang đòi người ta "trung thành với một nước ngoài". Ban lãnh đạo đảng soạn một nghị quyết lên án nạn bài Do Thái, nhưng cánh cấp tiến phản đối, và bản nghị quyết được sửa thành lên án luôn kỳ thị Hồi giáo, kỳ thị chủng tộc, đủ thứ kỳ thị, không nhắc tên ả một chữ. Nancy Pelosi còn đứng ra nói giùm: Ilhan Omar chỉ là "có một kinh nghiệm khác trong cách dùng chữ".

Cũng năm đó, nói trước hội CAIR, ả gọi vụ 11 tháng 9 là lúc "có mấy người đã làm một chuyện gì đó". Gần 3000 người chết trong buổi sáng hôm ấy. 2 năm sau, ả viết: "Chúng ta đã thấy những tội ác không thể tưởng tượng nổi do Hoa Kỳ, Hamas, Israel, Afghanistan và Taliban gây ra." Trong một câu, nước Mỹ đứng chung một hàng với Taliban. Tới khi Hạ Viện đưa ả ra khỏi Ủy ban Ngoại giao năm 2023, không một dân biểu Dân Chủ nào bỏ phiếu thuận.

Ả cũng không đứng một mình. Chưa đầy 1 tháng sau ngày 7 tháng 10, dân biểu Rashida Tlaib bênh câu khẩu hiệu "từ sông ra tới biển", câu có trong văn kiện của chính Hamas, là "một lời kêu gọi đầy khát vọng cho tự do, nhân quyền và chung sống hòa bình". Khi Hạ Viện khiển trách ả Tlaib, 184 dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu chống.

Charlie Kirk bị bắn chết chưa được 1 tuần, Ilhan Omar đã đăng lại trên mạng 1 đoạn video gọi người vừa chết là "một con người đáng khinh". Khi Hạ Viện đem ả ra khiển trách, cả khối Dân Chủ đứng ra cứu, và ả thoát với cách biệt đúng 1 phiếu.

Còn chuyện tiền. Tháng 2 năm 2025, Ilhan Omar viết trên mạng X rằng ai cứ coi bản khai tài sản của ả thì sẽ thấy ả "có vài ngàn còn khó, nói chi tới bạc triệu". Mấy tháng sau, bản khai của ả nộp cho Quốc Hội ghi phần hùn của chồng ả trong hai công ty, một hãng rượu vang và một công ty đầu tư, trị giá tới 30 triệu Mỹ kim. Năm trước đó, cũng phần hùn ấy chỉ được khai không quá 51 ngàn.

Tháng 4 năm nay, ả sửa lại bản khai thuế, nói rằng trừ nợ ra thì hai công ty ấy chẳng còn đồng nào. Giờ thì bà Jeanine Pirro, Biện lý Liên bang ở Hoa Thịnh Đốn, cho biết văn phòng bà đang xem xét các bản khai ấy.

Rồi tới chuyện giấy tờ. Từ năm 2016, Ilhan Omar đã bị tố cáo rằng ông Ahmed Nur Said Elmi, người ả làm hôn thú năm 2009, thật ra là anh em ruột với ả. Ả gọi lời tố cáo ấy là "vô lý và xúc phạm".

Phó Tổng thống JD Vance thì nói thẳng: "Ilhan Omar chắc chắn đã gian lận di trú đối với Hoa Kỳ."

6 giờ sáng ngày 12 tháng 10 vừa rồi, nhân viên điều tra của Bộ Nội An cầm trát tòa vào khám nhà ả ở Hoa Thịnh Đốn.

Theo đài Fox, cuộc điều tra nhắm vào bộ hồ sơ di trú mà người cha quá cố của ả đã khai khi ả còn nhỏ. Ả nói đây là mưu toan "nhắm vào kẻ thù chánh trị", và ả vô tội. Hakeem Jeffries lập tức gọi cuộc khám xét là chuyện "hết sức đáng lo ngại", và hứa sẽ đòi "trách nhiệm tới cùng".

Người Việt mình tới xứ này cũng bằng một bộ hồ sơ tị nạn. Mấy chục năm nay chúng ta treo cờ Mỹ trước nhà, cho con đi lính Mỹ, và chưa ai trong chúng ta ngồi trong Quốc Hội mà đặt nước Mỹ chung một hàng với Taliban. Trên tấm bảng hiệu của đảng Dân Chủ, chuyện che chở ả Ilhan Omar có một cái tên đẹp: bao dung.

THÀNH PHẦN THỨ BA

Người Sài Gòn những năm 1970 còn nhớ một chữ: thành phần thứ ba. Danh từ chính xác hơn là những kẻ “Ăn cơm Quốc Gia mà thờ ma Cộng Sản”. Đó là những người không nhận mình theo cộng sản, cũng không chịu đứng hẳn về phía Quốc gia. Họ nói chuyện hòa bình, hòa hợp hòa giải, và tự gọi mình là người ôn hòa. Hiệp định Paris năm 1973 còn chừa cho họ một chỗ trong cái Hội đồng Quốc gia Hòa giải và Hòa hợp Dân tộc. Ngày 28 tháng 4 năm 1975, người được phe ấy trông đợi nhất, tên bại tướng Dương Văn Minh, lên làm Tổng thống. 2 ngày sau, chính hắn đọc lệnh đầu hàng trên đài phát thanh Sài Gòn.

Nước Mỹ hôm nay cũng có thành phần thứ ba của nó. Người ta gọi họ là RINO, Cộng Hòa chỉ có cái tên. Tháng này ở Texas, ứng viên Thượng Viện của đảng Cộng Hòa là ông Ken Paxton, người hồi tháng 2 đã kiện để đóng cửa các chi nhánh CAIR trong tiểu bang. Đối thủ của ông, dân biểu tiểu bang James Talarico, nói rằng "Kinh Thánh im lặng về phá thai".

Cô Barbara Bush, con gái cựu Tổng thống George W. Bush, góp tiền cho ủy ban vận động đang chi nhiều nhất để giúp ông Talarico. Ông Neil Bush, em ruột cựu Tổng thống, bỏ phiếu cho ông Talarico rồi lên Facebook giải thích: tư cách quan trọng hơn đảng phái. Người Sài Gòn cũ nghe giọng ấy là nhận ra ngay, giọng của thành phần thứ ba.

Texas chưa bầu một người Dân Chủ nào vào chức vụ toàn tiểu bang từ năm 1994. Muốn phá cái kỷ lục 32 năm ấy, đảng Dân Chủ cần đúng những lá phiếu "vì tư cách" như thế. Ở Hoa Thịnh Đốn cũng vậy: năm ngoái, Ilhan Omar thoát bị khiển trách nhờ 4 dân biểu Cộng Hòa bỏ phiếu cứu. Bao giờ cũng vậy, cánh cửa cuối cùng được mở từ bên trong, bởi thành phần thứ ba.

LÁ PHIẾU

Tới đây, chắc nhiều bà con mình nghĩ tới ông dân biểu Dân Chủ ở địa hạt mình. Tết nào cũng ghé hội chợ Tết của cộng đồng, chụp hình với các cụ cựu quân nhân. Ông ấy đâu phải cộng sản. Ông ấy đâu bênh Hamas.

Đúng vậy. Ông Trương Như Tảng cũng là một trí thức du học Paris, một người tin vào hòa hợp hòa giải. Chính ông góp tay soạn ra chánh sách ấy cho Mặt Trận. Sau 1975, ông tranh đấu cho nó, và thua.

Khóa Quốc Hội mới nào cũng mở đầu bằng một việc: bầu Chủ tịch Hạ Viện. Ông dân biểu địa hạt của quý vị sẽ bỏ phiếu cho ông Hakeem Jeffries, người đã đứng ra ủng hộ ông Mamdani. Đảng nắm đa số sẽ nắm hết ghế chủ tịch các ủy ban, và Chủ tịch Hạ Viện sẽ định đoạt dự luật nào được đem ra biểu quyết, dự luật nào bị xếp xó. Lá phiếu không biết ông dân biểu của quý vị hiền hay dữ. Lá phiếu chỉ đếm phe.

Giả như ông ấy muốn cưỡng lại, ông cũng chẳng cưỡng nổi. Những người Dân Chủ ôn hòa từng dám cưỡng lại, như Joe Lieberman, Kyrsten Sinema, Joe Manchin, rốt cuộc đều phải bỏ đảng mà đi. Trong một mặt trận, người ôn hòa được giữ lại để đứng trước bảng hiệu. Tới ngày diễn binh, người ta không cần họ nữa.

Người Việt mình đã học bài này bằng máu. Tháng 4 năm 1975, Tổng thống Gerald Ford xin Quốc Hội 722 triệu Mỹ kim viện trợ quân sự khẩn cấp cho miền Nam. Quốc Hội, nơi đảng Dân Chủ nắm đa số ở cả hai viện, không chấp thuận. 20 ngày sau, chiến xa Cộng Sản Bắc Việt húc đổ cổng Dinh Độc Lập.

Ông Trương Như Tảng mất ở Paris năm 2005, xa cái miền Nam mà ông từng tin mình đi giải phóng. Ông chỉ cho Mặt Trận mượn tên.

Những kẻ giết người lớn nhất trong lịch sử nhân loại ít khi phải phá cửa mà vào. Chúng được mời vào, bởi những kẻ “Ăn cơm Quốc Gia mà thờ ma Cộng Sản”, dưới những tấm bảng hiệu đẹp.

Ngày 3 tháng 11, xin đừng cho những kẻ giết người mượn lá phiếu của mình.